Sigorta neden atabilir?
Aynı devrede çok sayıda güçlü cihazın çalışması hattı aşırı yükleyebilir. Bir cihazın iç arızası, kabloda hasar, nemli bağlantı veya kısa devre de koruma elemanını açtırabilir. Kaçak akım koruma cihazının açması ise tesisatta ya da bağlı cihazda toprağa doğru istenmeyen bir akım olabileceğini düşündürür.
Hangi koruma elemanının açtığı, olayın hangi cihaz devreye girdiğinde olduğu ve tekrar edip etmediği teknik ekip için önemlidir. Ancak kullanıcı panoyu sökmemeli, kablo bağlantılarını sıkmaya çalışmamalı veya koruma elemanını sabitlememelidir.
- Aynı devrede aşırı yük
- Arızalı elektrikli cihaz
- Kısa devre veya hasarlı kablo
- Gevşek ve ısınan bağlantı
- Nem veya su teması
- Uygunsuz ek, priz veya uzatma kablosu
- Tesisatta kaçak veya yetersiz koruma düzeni
Isınan priz ve yanık kokusu neden ciddidir?
Priz veya fişte belirgin ısınma; gevşek temas, yetersiz bağlantı, aşırı yük veya hasarlı parçadan kaynaklanabilir. Isı arttıkça yalıtım malzemeleri zarar görebilir. Kararma, erime, çıtırtı veya yanık kokusu varsa cihazın kullanımı hemen durdurulmalıdır.
Fiş güvenli biçimde çekilemiyorsa zorlanmamalı ve ıslak elle dokunulmamalıdır. Enerji yalnız kuru, güvenli ve erişilebilir bir ana noktadan kesilebiliyorsa kesilmelidir. Duman veya yangın varsa hemen ortamdan uzaklaşın, başkalarını uyarın ve 112'yi arayın. Elektrik kaynaklı olabilecek yangına su dökmeyin.
- Dokunulduğunda belirgin sıcaklık
- Priz çevresinde sararma veya kararma
- Plastikte erime ve şekil değişikliği
- Çıtırtı, kıvılcım veya yanık kokusu
- Fişin prizde gevşek durması
- Cihaz çalışınca ışıkların dalgalanması
Kullanıcının güvenli sınırı
Kullanıcı, yalnız hangi cihaz ve koşulda arıza oluştuğunu kaydedebilir. Elektrik panosunun kapağını sökmek, enerjili hatta ölçüm yapmak, prizi açmak veya kablo eklemek uzmanlık gerektirir ve denenmemelidir. Çocukların ve evcil hayvanların arızalı noktaya ulaşması engellenmelidir.
Islak yüzey, havuz çevresi, bahçe, banyo ve dış mekân arızalarında risk daha yüksektir. Suya temas eden elektrikli ekipmana yaklaşılmamalı; elektrik ve su kaçağı kontrolleri koordine edilmelidir.
- Arızalı prizi veya cihazı kullanmayın
- Sigortayı tekrar tekrar kaldırmayın
- Daha büyük sigorta takarak deneme yapmayın
- Enerjili pano veya açık kabloya dokunmayın
- Islak elle fiş, priz veya anahtar kullanmayın
- Duman ya da yangında tahliye olun ve 112'yi arayın
Teknik kontrolde hangi bilgiler gerekir?
Arızanın ne zaman başladığı, hangi cihazların çalıştığı, hangi sigortanın açtığı ve daha önce benzer olay olup olmadığı öğrenilir. Yetkin teknik personel; devre, bağlantı, priz, kablo, pano ve bağlı cihazı uygun yöntemlerle değerlendirir. Sorunun yalnız parçadan mı, yoksa hattın kapasitesi ve düzeninden mi kaynaklandığı ayrılır.
Özellikle klima, fırın, termosifon, pompa ve benzeri yüksek güçlü cihazlar için mevcut hattın uygunluğu kontrol edilmeden bağlantı yapılmamalıdır. Yeni hat ihtiyacı cihazın gücü, güzergâh ve mevcut tesisat koşullarına göre belirlenir.
- Açan koruma elemanının fotoğrafı, kapağı sökmeden
- Arıza anında çalışan cihazların listesi
- Yanık kokusu veya ısınmanın yeri
- Sorunun yağmur veya nemle ilişkisi
- Yakın zamanda eklenen yeni cihaz ya da tadilat bilgisi
Acil müdahale mi, planlı yenileme mi?
Duman, kıvılcım, erime, yoğun yanık kokusu, suyla temas veya çıplak iletken acil güvenlik riski sayılır. Öncelik enerjiyi güvenli biçimde ayırmak, alanı kullanıma kapatmak ve profesyonel yardım almaktır. Müdahalenin hızı ekip uygunluğuna göre değişebileceğinden 7/24 ya da aynı gün garantisi varsayılmamalıdır.
Etiketsiz pano, yetersiz priz sayısı, uzatma kablosuna bağımlılık veya eski tesisat gibi konular ise tehlikeli belirti yoksa planlı inceleme ve yenilemeyle ele alınabilir. Acil arızanın giderilmesi, tesisatın tamamının güncel ihtiyaca uygun olduğu anlamına gelmez.
- Acil: duman, kıvılcım, erime, su teması, açık iletken
- Kısa vadeli kontrol: tekrar eden sigorta açması ve ısınma
- Planlı yenileme: pano düzeni, yeni cihaz hattı, ek priz ve aydınlatma
- Sayaç ve mühürlü şebeke bölümleri için ilgili dağıtım kurumu
- Islak alan ve havuz elektriği için ayrıca uzman değerlendirme
Bu yazı genel bilgi verir. Kesin sonuç için alanı yerinde görmek gerekir. Ürün kılavuzları ve güncel kurallar da kontrol edilmelidir.