Bu kontrollerin amacı, sorunları üzerleri kapatılmadan bulmaktır. Seramik döşendikten sonra ortaya çıkan bir kaçağı onarmak için yeni yapılan kaplamaları kırmak gerekebilir.
Havuzu suyla doldurup beklemek yeterli mi?
Tek başına yeterli olmayabilir. Havuz, suyu tutan ve taşıyan farklı bölümlerden oluşur. Borularda kaçak olmaması, havuzun beton gövdesinin de su tuttuğunu göstermez. Aynı şekilde havuz gövdesi sağlamken taşma kanalında veya denge tankında kaçak bulunabilir.
Bu nedenle şu bölümler, yapımın uygun aşamalarında kontrol edilmelidir:
Beton gövde: Havuzun betonarme tabanı ve duvarları.
Borular: Pompaya su götüren ve havuza su getiren borular; otomatik dolum ve tahliye hatları.
Su toplama bölümleri: Skimmer veya taşma kanalı; taşmalı havuzlarda denge tankı.
Yalıtım ve geçişler: Seramiğin altındaki su yalıtımı; havuz lambaları, su giriş ağızları ve dip süzgeçlerinin çevresi.
Kaçak bulunan bölüm onarılıp yeniden kontrol edilmeden üzeri kapatılmamalıdır.
Önce havuzun beton gövdesi incelenmeli
Sıva ve yalıtım yapılmadan önce beton yüzeylerde çatlak, boşluk veya zayıf bölge olup olmadığına bakılır. Özellikle taban ile duvarların birleştiği yerler ve boruların betondan geçtiği noktalar dikkatle incelenmelidir.
Betonun farklı zamanlarda dökülen bölümleri arasındaki birleşimler de kontrol edilir. Bu noktalarda oluşabilen ve teknik dilde “soğuk derz” denilen birleşimler, sızdırmazlık açısından önemlidir.
İncelemede şu sorulara cevap aranır:
Betonda boşluklu, dağılgan veya bal peteğine benzeyen bölgeler var mı?
Görülen çatlaklar nereden başlayıp nereye uzanıyor?
Boru ve diğer parçaların çevresinde açıklık bulunuyor mu?
Köşe ve birleşimler yapılacak yalıtıma uygun mu?
Taşma kenarlarının yüksekliği projeye uygun mu?
Yalıtım, yapıştırıcı ve seramik için yeterli kalınlık payı bırakılmış mı?
Görülen bir kusuru yalnızca sıvayla örtmek yeterli değildir. Önce nedeni anlaşılmalı, ardından uygun yöntemle onarılmalıdır. Betonun ve tamir malzemelerinin gerekli dayanımı kazanması için belirtilen bekleme sürelerine de uyulmalıdır.
Borular kapatılmadan kaçak kontrolü yapılmalı
Boruların üzeri dolgu, beton veya kaplamayla kapatılmadan önce sızdırmazlıkları kontrol edilmelidir. Böylece sorun bulunan bağlantıya ulaşmak daha kolay olur.
Mümkün olduğunda boru hatları ayrı ayrı test edilir. Bu yöntem, bir kaçak varsa hangi hatta bulunduğunu belirlemeyi kolaylaştırır.
Basınç testinin yöntemi, uygulanacak basınç ve test süresi; borunun malzemesine, bağlantılarına, bağlı cihazlara ve proje şartlarına göre belirlenmelidir. Her havuza uygulanabilecek tek bir basınç değeri yoktur. Ev tipi havuzların dolaşım sistemlerine ilişkin testler, BS EN 16713-2 standardının kapsamındaki konular arasındadır. BS EN 16713-2 — Ev tipi havuz dolaşım sistemleri
Test sırasında hangi hattın kontrol edildiği, kullanılan yöntem, ölçümler ve sonuçlar kaydedilmelidir. Sonraki çalışmalar sırasında boruların zarar görme ihtimali varsa testin tekrarlanması da gerekebilir.
Havuz gövdesinin su tutup tutmadığı kontrol edilmeli
Havuzun betonarme tabanı ve duvarlarının oluşturduğu hazneye “havuz çanağı” denir. Proje ve yapım sistemi uygun olduğunda bu bölüm, kaplama öncesinde suyla doldurularak sızdırmazlık açısından değerlendirilir. Betonarme hazneler için tanımlanmış sızdırmazlık test yöntemleri bulunur. ACI 350.1 — Betonarme haznelerde sızdırmazlık testleri, önizleme
Test başlamadan önce şu konular netleştirilmelidir:
Havuzun nasıl ve hangi seviyeye kadar doldurulacağı.
Su seviyesinin nasıl ölçüleceği.
Kontrolün ne kadar süreceği.
Buharlaşma ve yağışın nasıl dikkate alınacağı.
Hangi bulguların kaçak veya başarısız test olarak değerlendirileceği.
Yalnızca duvara bir su çizgisi koymak yeterli olmayabilir. Su seviyesindeki değişimle birlikte dış yüzeylerdeki ıslaklıklar, damlamalar ve çatlaklar da izlenmelidir.
Test süresi, havuzun yapısına ve kullanılan yönteme göre belirlenir. Her havuz için aynı gün sayısını vermek doğru değildir.
Taşma kanalı ve denge tankı ayrıca kontrol edilmeli
Taşmalı havuzlarda kenardan taşan su önce kanalda toplanır, ardından denge tankına gider. Havuz gövdesinde kaçak bulunmasa bile bu bölümlerden su kaybı yaşanabilir.
Seramik öncesinde şu noktalar değerlendirilmelidir:
Taşma kenarlarının projede belirlenen yükseklikte olması.
Kanaldaki suyun çıkışlara ulaşabilmesi.
Kanal ve tank yüzeylerinde kaçak bulunmaması.
Boru bağlantıları ile taban ve duvar birleşimlerinin sızdırmazlığı.
Su seviyesini algılayan cihazların ve otomatik dolumun çalışması.
Fazla suyun güvenli biçimde tahliye edilebilmesi.
Tankın bakım ve temizliği için yeterli erişim bulunması.
Denge tankının içine kontrol amacıyla gelişigüzel girilmemelidir. İçeriye giriş gerekiyorsa kapalı alanda çalışma riskleri ve güvenli çalışma yöntemi önceden değerlendirilmelidir.
Lamba, süzgeç ve boru geçişleri gözden kaçırılmamalı
Havuz lambalarının yuvaları, su giriş ağızları, dip süzgeçleri ve skimmer gövdeleri betonun ve yalıtımın içinden geçen parçalardır. Bu parçaların çevresindeki küçük bir açıklık bile su kaçağına neden olabilir.
Seramik döşenmeden önce parçaların sağlam yerleştirildiği, contalı veya sıkıştırmalı bağlantılarının doğru yapıldığı ve yalıtımla birleşimlerinin kullanılan sisteme uygun olduğu kontrol edilmelidir.
Lamba ve kablo geçişlerinde elektrik güvenliği de değerlendirilmelidir. Havuzlar ve çevrelerindeki elektrik tesisatı özel güvenlik koşulları gerektirir; ilgili kontroller yetkin bir elektrik uzmanı tarafından yapılmalıdır. IEC 60364-7-702 — Havuzlar ve fıskiyelerde elektrik tesisatı
Su yalıtımı seramikten önce kontrol edilmeli
Seramik ve derz dolgusu, havuzun su yalıtımının yerini tek başına tutmaz. Seramiğin altında kalan yalıtımın ve birleşim noktalarının doğru hazırlanması gerekir. Weber — Yüzme havuzları için su yalıtım sistemi
Yalıtım uygulanmadan önce yüzeyin sağlamlığı, temizliği, düzgünlüğü ve nem durumu seçilen ürünün şartlarına uygun olmalıdır.
Uygulama sırasında özellikle şunlara dikkat edilir:
Köşeler ve taban-duvar birleşimleri.
Boruların ve diğer parçaların çevresi.
Yapının hareketine izin vermek için bırakılan birleşim boşlukları.
Yalıtımın gereken kalınlıkta ve kesintisiz uygulanması.
Katlar arasında beklenmesi gereken süreler.
Yalıtım, seramik yapıştırıcısı ve kaplamanın birbiriyle uyumu.
Kullanılan sistem veya proje, yalıtım sonrasında ayrıca su testi istiyorsa bu test de yapılmalıdır. Teste başlamadan önce ürünün gerektirdiği bekleme süresi tamamlanmalıdır.
Test sonuçları ve kapatılacak bölümler kaydedilmeli
Seramik altında kalacak boruların, bağlantıların, yalıtım detaylarının ve onarılan bölgelerin fotoğraflanması yararlıdır. Bu kayıtlar, ileride bir sorun çıktığında nerede ne bulunduğunu görmeyi kolaylaştırır ve gereksiz kırma işlemlerini azaltabilir.
Her test için şu bilgiler saklanmalıdır:
Testin tarihi ve kontrol edilen bölüm.
Kullanılan yöntem, süre ve ölçümler.
Görülen sızıntı veya diğer sorunlar.
Yapılan onarım.
Onarım sonrasındaki test sonucu.
Bir test başarısız olduğunda önce sorun bulunup onarılmalı, gerekli bekleme süresi tamamlanmalı ve ilgili bölüm yeniden test edilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme içindir. Test yöntemi, basınç, süre ve uygulama sırası; havuzun projesine, kullanılan ürünlere ve yerindeki koşullara göre yetkin kişilerce belirlenmelidir.