Gereğinden güçlü bir pompa, temizliği iyileştirmeden elektrik tüketimini artırabilir; ses, titreşim ve su dolaşımı sorunlarına yol açabilir. Önemli olan en güçlü pompayı değil, havuza uygun pompayı seçmektir.
Pompa güçlendiğinde dolaşan su neden aynı oranda artmaz?
Su, havuz tesisatında ilerlerken borulardan, dirseklerden, vanalardan ve filtreden geçer. Bu parçaların her biri suyun geçişini etkiler. Boruların çapı ve uzunluğu da ne kadar su dolaşabileceğini belirler.
Bu nedenle mevcut pompaya göre daha güçlü bir model takmak, aynı oranda daha fazla su dolaşacağı anlamına gelmez. Aynı pompa, farklı tesisatlarda farklı miktarda su dolaştırabilir.
Seçim yaparken yalnızca pompanın üzerinde yazan motor gücüne değil, bağlanacağı tesisatta nasıl çalışacağına bakılmalıdır.
Gereğinden güçlü bir pompa hangi sorunlara yol açabilir?
Pompa, tesisatın sağlayabildiğinden fazla su çekmeye çalıştığında çakıl taşlarının birbirine çarpmasına benzeyen sesler, titreşim ve düzensiz su akışı oluşabilir.
Taşmalı havuzlarda, taşan suyun toplandığı denge tankının seviyesi gereğinden hızlı düşebilir. Suyu yüzeyden alan skimmer ağızlarından ise sisteme hava girebilir.
Filtrenin de uygun çalıştığı bir su akış aralığı vardır. Suyu filtreden daha hızlı geçirmek, daha iyi temizlemek anlamına gelmez. Filtreyi temizlemek için suyun ters yönde geçirilmesine geri yıkama denir. Aşırı akış, hem filtrelemeyi hem de geri yıkamayı olumsuz etkileyebilir.
Gereğinden güçlü bir pompa şu sorunlara neden olabilir:
Fazla ses ve titreşim.
Sistemin hava çekmesi.
Filtreden uygun olandan fazla su geçmesi.
Gereksiz elektrik tüketimi.
Boru ve bağlantıların zorlanması.
Havuzun bazı yerlerinde güçlü akıntı oluşurken bazı köşelerde suyun yeterince hareket etmemesi.
Su hızlı dolaşıyorsa havuzun her yeri temizlenir mi?
Suyun ne kadar dolaştığı kadar, havuzun içinde nasıl dolaştığı da önemlidir.
Temiz suyu havuza veren çıkışların yönü veya suyu çeken ağızların yeri uygun değilse dolaşım dengesiz olabilir. Bir bölgede güçlü akıntı oluşurken merdiven çevresinde ve köşelerde su yeterince hareket etmeyebilir.
Bu nedenle yalnızca pompa gücünü artırmak sorunu çözmeyebilir. Suyu çeken ve geri veren noktalar birlikte kontrol edilmelidir. Gerektiğinde uzman ekip, suyun izlediği yolu görmek için boya testi yapabilir.
Havuza uygun pompa nasıl seçilir?
Havuzun kaç ton su aldığı önemli bir bilgidir, ancak tek başına yeterli değildir. Pompa seçilirken şu özellikler birlikte değerlendirilmelidir:
Havuzun büyüklüğü ve şekli: Su miktarı, derinlikler ve havuzun biçimi.
Kullanım yoğunluğu: Havuzu kaç kişinin ve ne sıklıkla kullandığı.
Suyun toplanma biçimi: Taşmalı sistem veya yüzey suyunu duvardaki ağızlardan alan skimmer sistemi.
Denge tankı: Taşmalı havuzlarda tankın çalışma sırasında hangi seviyeler arasında kullanıldığı.
Boru tesisatı: Boruların çapı, uzunluğu, vanalar ve yükseklik farkları.
Filtre ve diğer cihazlar: Filtrenin uygun akış aralığı ile ısıtma ve klorlama cihazlarının ihtiyaçları.
Makine dairesinin konumu: Pompanın havuza göre bulunduğu yer ve yükseklik.
Pompanın bu koşullarda ne kadar su dolaştırabildiği de değerlendirilmelidir. Mevcut sistemlerde basınç ve mümkünse su akışı ölçülerek seçim yapılır.
Suyu çeken ağızların ve koruyucu kapaklarının pompaya uygunluğu da kontrol edilmelidir. Bu uyum, insanların emiş noktalarına sıkışmasını önlemek açısından önemlidir.
Hızı ayarlanabilen pompa çözüm olur mu?
Doğru seçilmiş ve ayarlanmış bir pompa, farklı işleri farklı hızlarda yapabilir. Örneğin normal filtreleme sırasında kullanılan hız ile filtrenin geri yıkama sırasında ihtiyaç duyduğu hız farklı olabilir.
Bu esneklik, sistemin daha verimli çalışmasına yardımcı olabilir. Ancak hızı ayarlanabilen bir pompa, dar boruları, uygun olmayan filtreyi veya hatalı su emiş düzenini kendiliğinden düzeltmez.
Ayarlar yapılırken her çalışma hızında şu noktalar kontrol edilmelidir:
Havuzda yeterli su dolaşımı sağlanıyor mu?
Denge tankının seviyesi uygun mu, sistem hava çekiyor mu?
Filtreden geçen su miktarı uygun aralıkta mı?
Isıtma ve klorlama cihazları ihtiyaç duydukları su akışını alabiliyor mu?
Teslim sırasında hangi ayarın ne zaman kullanılacağı kullanıcıya açıklanmalı ve belirlenen ayarlar yazılı olarak verilmelidir.
Mevcut pompa gereğinden güçlüyse ne yapılmalı?
İlk adım pompayı hemen değiştirmek değil, sistemin nasıl çalıştığını kontrol etmektir.
Filtre, borular, vanalar, suyu çeken ağızlar ve suyu havuza geri veren çıkışlar incelenir. Basınç ve mümkünse dolaşan su miktarı ölçülür.
Hızı ayarlanabilen bir pompada uygun hızın belirlenmesi yeterli olabilir. Sabit hızlı bir pompada ise pompa değişimi veya tesisatta düzenleme gerekebilir. Karar, yapılan incelemeye göre verilmelidir.
Çıkış vanasını rastgele kısarak sorunu bastırmaya çalışmak kalıcı çözüm değildir. Yapılacak ayarların pompanın ve diğer cihazların çalışma sınırlarına uygun olması gerekir.
Bu yazı genel bilgilendirme içindir. Havuzunuza uygun çözüm, yerinde inceleme ve cihazların kullanım kılavuzları dikkate alınarak belirlenmelidir.
Kaynak: BS EN 16713-2 — Ev tipi havuzlarda su dolaşım sistemleri