Havuzdaki her su eksilmesi kaçak mıdır?
Hayır. Açık havuzlarda suyun bir bölümü buharlaşır. Kuşadası’nda sıcaklık, rüzgâr ve havuzun güneşe ne kadar açık olduğu bu kaybı etkileyebilir. Kullanım sırasında dışarı sıçrayan su ve filtre temizliği için boşaltılan su da seviyeyi düşürebilir.
Bu nedenle yalnızca bir günlük su seviyesi değişimine bakarak “Havuz kaçırıyor” demek doğru değildir. Havuzun kullanılıp kullanılmadığı, hava koşulları, pompanın çalışma saatleri ve otomatik su doldurma sisteminin ne kadar devreye girdiği birlikte değerlendirilmelidir.
Şu belirtiler ise inceleme gerektirir:
Havuz kullanılmadığı hâlde su seviyesinin tekrar tekrar düşmesi.
Otomatik su doldurma sisteminin sık veya sürekli çalışması.
Havuz çevresinde kurumayan ıslaklık ya da zeminde çökme.
Makine dairesinde kaynağı belli olmayan su birikmesi.
Havuz lambası, su giriş ağızları veya yüzeyden su toplayan skimmer çevresinde sızıntı izleri.
Seramiklerde çatlak, kabarma veya beyaz birikintiler.
Bu belirtiler tek başına kaçağın yerini göstermez. Ancak kontrolün hangi noktalarda yoğunlaştırılacağına yardımcı olur.
Beton gövdedeki sorunlar su kaçağına neden olabilir
Havuzun suyu içinde tutan beton tabanı ve duvarları birlikte bir bütün oluşturur. Betonun farklı zamanlarda dökülen bölümlerinin birleştiği yerler, içindeki boşluklar ve çatlaklar suyun geçebileceği noktalar hâline gelebilir.
Betonun dökümden sonra yeterince korunmaması ve erken kuruması da çatlak oluşmasına katkıda bulunabilir.
Her çatlak aynı anlama gelmez. Çatlağın nerede olduğu, derinliği ve zamanla değişip değişmediği incelenmelidir. Özellikle su tutan bir yapıda, yalnızca görünüşüne bakarak çatlağın önemsiz olduğuna karar verilmemelidir.
Nedeni anlaşılmayan bir çatlağın üzerini harç veya seramikle kapatmak, sorunu çözmeden gizleyebilir.
Borular ve havuza yerleştirilen parçalar da kontrol edilmeli
Havuzun suyunu çeken ve geri veren boruların önemli bir bölümü zeminin veya kaplamanın altında kalır. Bu nedenle borudaki bir sorun her zaman gözle görülemez.
Yapım sırasında zarar gören bir boru, iyi yapılmamış bir bağlantı veya üzeri kapatılmadan kontrol edilmemiş bir tesisat bölümü sonradan su kaybına neden olabilir.
Havuz lambasının yerleştirildiği yuva, su giriş ağızları, tabandaki su çekiş parçaları ve skimmerlar da dikkatle incelenmelidir. Bu parçaların betonla birleştiği yerlerde su yalıtımının kesintisiz olması gerekir.
Boru hatları mümkün olduğunda birbirinden ayrılarak test edilir. Böylece sorunun hangi hatta olduğu daraltılabilir. Ev tipi havuzların dolaşım sistemlerine ilişkin BS EN 16713-2 standardı da basınç testi yöntemlerini ele alır. BS EN 16713-2 — Havuz dolaşım sistemleri ve test yöntemleri
Boru testinin iyi sonuç vermesi, havuzun bütün bölümlerinin su geçirmez olduğunu göstermez. Beton gövde ve diğer bölümler ayrıca değerlendirilmelidir.
Taşmalı havuzlarda kanal ve denge tankı unutulmamalı
Taşmalı havuzlarda kenardan taşan su önce toplama kanalına, ardından denge tankına gider. Denge tankı, havuzdan gelen fazla suyun toplandığı ayrı haznedir.
Bazen havuzun kendisinde kaçak bulunmaz; su toplama kanalından veya denge tankından kaybolur. Bu bölümlere suyun daha fazla ulaştığı çalışma saatlerinde kayıp belirginleşebilir.
Tankın su seviyesi gereğinden yüksekse veya fazla suyu uzaklaştıran hat uygun seviyede değilse su sürekli tahliyeye gidebilir. Otomatik dolum sistemi de eksilen suyu tamamladığı için bu durum uzun süre fark edilmeyebilir.
Bu nedenle taşmalı bir havuzda yalnızca havuzun içine bakmak yeterli değildir. Toplama kanalı, denge tankı, otomatik dolum ve tahliye bağlantıları birlikte kontrol edilmelidir.
Seramik ve derz yenilemek her kaçağı çözmez
Seramikler ve aralarındaki derz dolgusu, tek başına havuzun ana su yalıtımı olarak görülmemelidir. Seramiğin altındaki yalıtım, köşeler, birleşim yerleri ve boru geçişleri birlikte çalışır.
Yalıtım malzemesi doğru seçilmiş olsa bile yüzey yeterince hazırlanmamışsa veya uygulama sırasında gerekli bekleme sürelerine uyulmamışsa sorun çıkabilir. Kullanılan astar, yalıtım, yapıştırıcı ve derz ürünlerinin de birbiriyle uyumlu olması gerekir.
Kaçak borudan veya beton gövdeden kaynaklanıyorsa yalnızca derzleri yenilemek sorunu çözmeyebilir. Onarım yöntemi, su kaybının kaynağı belirlendikten sonra seçilmelidir.
Su kaçağının yeri nasıl bulunur?
İnceleme, bütün seramikleri sökerek başlamamalıdır. Önce mevcut bilgiler toplanır, ardından havuzun bölümleri sırayla değerlendirilir.
Yapım bilgileri incelenir. Varsa proje, borular kapanmadan çekilmiş fotoğraflar, kullanılan ürünler ve önceki test kayıtları gözden geçirilir.
Su kaybının hangi koşullarda oluştuğu belirlenir. Hava durumu, kullanım, otomatik dolum ve sistemin çalışma durumu dikkate alınarak seviye değişimi izlenir.
Havuzun bölümleri ayrı değerlendirilir. Beton gövde, borular, toplama kanalı, denge tankı ve makine dairesi kontrol edilir.
Gerekli testler yapılır. Borular için uygun basınç testleri, su tutan bölümler için ise projeye uygun sızdırmazlık kontrolleri planlanır.
Onarım sonrası sonuç doğrulanır. Düzeltilen bölüm yeniden test edilmeden üzeri kapatılmaz.
Beton su tutma yapılarının sızdırmazlık testleri, ACI’nin teknik dokümanında da ayrı bir konu olarak ele alınır. Test yöntemi ve koşulları yapıya göre belirlenmelidir. ACI 350.1-10 — Beton yapılarda sızdırmazlık testleri
Kaçağı araştırmak için havuzu kendi kararınızla tamamen boşaltmayın. Özellikle yeraltı suyu bulunan alanlarda, boş havuzun dışına etki eden su ve zemin basıncı gövdeye zarar verebilir. Boşaltma gerekip gerekmediği ve nasıl yapılacağı uzman tarafından değerlendirilmelidir.
Hangi durumlarda inceleme geciktirilmemeli?
Su kaybına havuz çevresinde çökme, sürekli ıslaklık veya belirgin çatlaklar eşlik ediyorsa inceleme geciktirilmemelidir.
Elektrik panosu, kablo bağlantıları veya elektrikli ekipmanların çevresinde beklenmedik su ya da nem görülmesi ayrıca önemlidir. Islak elektrikli parçalara müdahale etmeyin; havuzu kullanmayı bırakıp yetkin bir elektrik uzmanından kontrol isteyin. Havuz ve çevresindeki elektrik tesisatı özel güvenlik koşullarına tabidir. IEC 60364-7-702 — Havuzlarda elektrik tesisatı
Su kaybının ne zaman başladığını, ne sıklıkta su eklendiğini ve görülen izleri fotoğraflarla kaydetmek incelemeyi kolaylaştırır. Kaynak bulunmadan derzleri tekrar tekrar yenilemek veya kaçak giderici ürün uygulamak, kalıcı çözümü geciktirebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme içindir. Su kaybının nedeni ve uygun onarım yöntemi, havuzun yerinde incelenmesi ve gerekli testlerin yapılmasıyla belirlenmelidir.