Tapu, arazinin kime ait olduğunu ve kayıtlı niteliğini; imar bilgileri ise orada hangi kullanım ve yapılaşma şartlarının geçerli olduğunu anlamaya yardımcı olur. Yapı ruhsatı bunlardan ayrı bir süreçtir.
İmarlı arsa ne demektir?
Günlük kullanımda, bir imar planında kullanım ve yapılaşma koşulları belirlenmiş yerler için “imarlı arsa” denir. Ancak planın bulunması, her parselin konut yapımına uygun veya ruhsata hazır olduğunu göstermez.
Plan, alanı konut, ticaret, park veya başka bir kullanım için ayırmış olabilir. Parselin yapılaşmaya uygun hâle gelmesi için tamamlanması gereken işlemler de bulunabilir. Bu nedenle güncel imar durumu ve planın açıklayıcı hükümleri olan plan notları birlikte incelenmelidir.
Belediyeden hangi bilgileri öğrenmelisiniz?
Ada ve parsel bilgileriyle şu soruları sorun:
Parselde hangi kullanıma izin veriliyor?
Yapılabilecek toplam alan ve bina yüksekliği nasıl belirleniyor?
Binanın yoldan ve komşu parsellerden ne kadar uzakta olması gerekiyor?
Parselin düzenlenmesi veya yol gibi kamu alanları için yapılması gereken işlemler var mı?
Koruma, kıyı, tarım veya başka özel sınırlamalar bulunuyor mu?
Ruhsat başvurusundan önce başka kurumların görüşü veya izni gerekiyor mu?
Binanın sınırlardan bırakması gereken uzaklığa “çekme mesafesi” denir. “Parselasyon” ise arazinin imar planına uygun parsellere dönüştürülmesiyle ilgili düzenleme işlemidir. “Yola terk” gündeme geliyorsa, parselin yol alanında kalan bölümüne ilişkin yapılacak işlemin boyutunu ve etkisini öğrenin.
Örneğin 500 metrekarelik bir parsel, 500 metrekarelik ev yapılabileceği anlamına gelmez. Yapılaşma hakkı, parsel için geçerli koşullara göre hesaplanır.
İmarsız arazide yapı yapılabilir mi?
Bu sorunun her arazi için geçerli tek bir cevabı yoktur. Arazinin konumu, niteliği ve tabi olduğu kurallar incelenmelidir. Plan dışında kalması, kullanımın kuralsız olduğu anlamına gelmez.
Tarım arazilerinde tarım dışı kullanım için ayrıca izin ve değerlendirme gerekebilir. Tarım ve Orman Bakanlığının toprak koruma ve arazi kullanımına ilişkin açıklamaları bu işlemlerin imar durumundan ayrı ele alınabildiğini gösterir.
Prefabrik veya konteyner olarak tanıtılması da bir yapıyı kendiliğinden izinlerden muaf yapmaz. Yerleştirme ve kullanım biçimine göre ilgili idarelerden bilgi alınmalıdır. Komşu parselde benzer bir yapının bulunması, sizin parseliniz için izin yerine geçmez. Bakanlığın ruhsatsız yapılara ilişkin açıklaması.
Tapuyu, parselin yerini ve sınırlarını doğrulayın
İlanda gösterilen yer ile tapudaki ada ve parselin aynı olduğunu kontrol ettirin. Tapu üzerindeki hisseleri ve kullanım veya işlem yapmayı etkileyebilecek kayıtları inceletin. Hisseli bir taşınmazdaki pay, tek başına arazide gösterilen belirli bir parçanın size ait olduğu anlamına gelmez.
Parselin haritadaki konumunu görmek için Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün parsel sorgulama hizmetinden yararlanabilirsiniz. Ancak ekrandaki görüntü, arazide sınır tespiti yapılmasının veya imar durum belgesinin yerini tutmaz. Çit ve işaretlerin resmî sınırla aynı olduğunu varsaymayın.
Kuşadası Belediyesi, imar durum belgesi başvurusunda aplikasyon krokisi, harita plan örneği, tapu fotokopisi, varsa vekâletname ve dilekçe istiyor. İlk iki belge parselin konum ve sınır bilgilerinin değerlendirilmesinde kullanılır. Başvurmadan önce güncel listeyi belediyenin başvuru sayfasından kontrol edin.
Satın alma bedeli dışında hangi giderleri düşünmelisiniz?
Yol ve altyapı erişimi, elektrik ve su bağlantıları, eğimli zeminin düzenlenmesi, destek duvarları, gerekli incelemeler, proje ve izinler toplam bütçeyi etkileyebilir. Yalnızca arsa fiyatını karşılaştırmak yeterli değildir.
Arazi üzerinde bina varsa ruhsat, iskân ve varsa Yapı Kayıt Belgesi de incelenmelidir. Bu belgelerin farklarını imar affı rehberinde, Yapı Kayıt Belgesinin kapsamını ise imar barışı yazısında bulabilirsiniz. Mevcut binayı yenileyecekseniz tadilat maliyetini etkileyen işleri ayrıca değerlendirin.
“Yakında imara açılacak” gibi sözleri, yürürlükteki onaylı planla karıştırmayın. Plan değişikliği veya değer artışı beklentisini kesinleşmiş bir hak gibi kabul etmeyin.
Sık sorulan sorular
Tapudaki ifade tek başına yeterli değildir. Güncel plan, imar durumu, tamamlanması gereken parsel işlemleri ve ruhsat şartları kontrol edilmelidir.
Prefabrik olması tek başına serbestlik sağlamaz. Arazinin niteliğine, yapının yerleştirilmesine ve kullanımına göre gerekli izinler ilgili kurumlardan öğrenilmelidir.
Bir ilan veya sözlü vaat bunu kesinleştirmez. Mevcut onaylı planla öneri ya da beklentiyi ayırın. Satın alma kararını garanti edilmiş imar veya değer artışı varsayımına dayandırmayın.